Stosunek stężeń SO2 do wartości dopuszczalnych

wg pomiarów w sieci podstawowej w 2002 r.

 

 

 

 

 

 

 

Stosunek średnich rocznych stężeń Sa do wartości dopuszczalnych Da

dla NO2 wg pomiarów w sieci podstawowej w 2002 r.

 

 

 

 

 

 

 

Stosunek średnich rocznych stężeń Sa do wartości dopuszczalnych Da*

oraz percentyli S90.1 do wartości dopuszczalnych D24*

dla pyłu BS wg pomiarów w sieci podstawowej w 2002 r.

 

 

 

 

 

 

 

Stosunek średnich rocznych stężeń Sa do wartości dopuszczalnych Da

oraz percentyli S90.1 do wartości dopuszczalnych D24

dla pyłu PM10 wg pomiarów w sieci podstawowej w 2002 r.

 

 

 

 

 

 

 

Stosunek średnich rocznych stężeń Sa do wartości dopuszczalnych Da*

oraz percentyli S90.1 do wartości dopuszczalnych D24*

dla pyłu TSP wg pomiarów w sieci podstawowej w 2002 r.

 

 

 

 

 

 

 

Maksimum roczne ze stężeń 8-godz. w stosunku do wartości dopuszczalnej D8 kroczących

tlenku węgla na stacjach sieci podstawowej w 2002 r.

 

 

 

 

 

 

 

Liczba dni ze stężeniem 8-godz. wyższym od 120 mg/m3

i parametr AOT40 z okresu maj-lipiec 2002 wyrażone jako procent wartości dopuszczalnych

dla ozonu na stacjach sieci podstawowej w 2002 r.

 

PODSUMOWANIE

 

Sieć podstawowa

Krajowa sieć stacji podstawowych monitoringu zanieczyszczeń powietrza (nazywana siecią podstawową) funkcjonowała w latach 1992-2002 w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska. W roku 2002 sieć składała się ze 104 stacji pomiarowych – 93 zlokalizowanych w miastach i 11 poza miastami. Na stacjach prowadzone były pomiary stężeń: SO2 (na 97 stanowiskach), NO2 (na 102, w tym na 3 tzw. komunikacyjnych), pyłu (na 92, w tym na 3 komunikacyjnych), CO (na 26, w tym na 3 komunikacyjnych) i O3 (na 23 stanowiskach).

 

Ocena jakości powietrza

Z badań prowadzonych w 2002 roku na stacjach sieci podstawowej wynika, że najwięcej przypadków przekroczeń obowiązujących obecnie dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu dotyczyło pyłu. Dla pozostałych zanieczyszczeń, objętych programem badań w sieci podstawowej, wartości dopuszczalnych stężeń zostały przekroczone na nielicznych lub pojedynczych stanowiskach miejskich. Poza miastami przekroczenia poziomów dopuszczalnych nie występowały.

 

Dwutlenek siarki

            Przekroczenie dopuszczalnych stężeń średnich dobowych SO2, określonych dla obszaru kraju (D24=150 mg/m3 z dozwoloną liczbą 3 przypadków przekroczeń w roku), w 2002 roku wystąpiło na 3 (z 78) miejskich stanowiskach sieci podstawowej. Ponadto, na jednym stanowisku pomiarowym w uzdrowisku została przekroczona wartość dopuszczalna określona dla obszarów ochrony uzdrowiskowej (D24=125 mg/m3 bez dozwolonych przypadków przekroczeń). Na pozostałych stanowiskach miejskich sieci podstawowej wartości stężeń były niższe od dopuszczalnych. Na stanowiskach zlokalizowanych poza miastami nie zanotowano przekroczeń dopuszczalnych stężeń dobowych w skali roku.

 

Stężenia średnie roczne SO2 nie są obecnie normowane pod kątem ochrony zdrowia.

Poziom dopuszczalny określony dla SO2 ze względu na ochronę roślin (Da=40 mg/m3), porównywany w ocenie z wartościami stężeń średnich rocznych poza miastami, nie został przekroczony na żadnym stanowisku pomiarowym.

 

Dwutlenek azotu

Dopuszczalna wartość stężenia średniego rocznego NO2 (Da=40 mg/m3) była przekroczona jedynie na dwóch (z 84) miejskich stanowiskach sieci podstawowej – w obu przypadkach były to stacje komunikacyjne (w Krakowie i Sosnowcu). Na pozostałych stanowiskach sieci podstawowej, zarówno w miastach, jaki i poza miastami, stężenia średnie roczne NO2 były niższe od wartości dopuszczalnej.

Aktualnie obowiązujące normy nie określają wartości dopuszczalnych dla stężeń średnich dobowych NO2 .

 

Pył

Wprowadzone w 2002 roku wartości dopuszczalne dla 24-godzinnych stężeń pyłu, ustanowione wyłącznie dla pyłu zawieszonego PM10, zgodne z normami UE, są zdecydowanie ostrzejsze od obowiązujących w Polsce w ostatnich latach. Poprzednia norma określała wartość dopuszczalną dla stężeń dobowych D24 na poziomie 125 mg/m3  z dozwolonymi przekroczeniami w ciągu 2% czasu w roku. Norma aktualnie obowiązująca określa dopuszczalne stężenie D24 na poziomie 50 mg/m3  i dopuszcza 35 przypadków przekroczeń podanej wartości w ciągu roku.

Dopuszczalne stężenie średnie roczne według norm obowiązujących przed 2002 r. wynosiło 50 mg/m3 dla PM10 i 75 mg/m3  dla TSP. Obecna norma określa stężenie średnie roczne tylko dla PM10, na poziomie Da=40 mg/m3 

 

Pomiary stężeń pyłu w Polsce prowadzone są z wykorzystaniem różnych metod, mających istotny wpływ na mierzone stężenia. Wyniki uzyskiwane z tych pomiarów podzielono na trzy grupy:

-         PM10 - pył zawieszony o średnicy równoważnej ziaren do 10 mm,

-         TSP - pył zawieszony ogółem (pomiary wagowe i automatyczne bez separacji frakcji do 10 mm),

-         BS ‑ pył, którego stężenia oznacza się metodą reflektometryczną.

 

W przeprowadzonej ocenie, stężenia pyłu w każdym przypadku, z konieczności,  porównywano z normą dla pyłu zawieszonego PM10 (oznaczając normę gwiazdką przy porównaniach dotyczących pyłu BS i TSP).

 

 

Pył PM10

W 2002 roku przekroczenie wartości normatywnej dla stężeń średnich dobowych miało miejsce na 33 z 41 stanowisk miejskich sieci podstawowej.

Przekroczenie wartości dopuszczalnej stężenia średniego rocznego PM10 wystąpiło na 19 z 41 miejskich stanowisk sieci podstawowej, w tym na 2 stanowiskach komunikacyjnych.

 

Pył TSP

Przekroczenie dopuszczalnych stężeń 24‑godzinnych (ustanowionych dla PM10) przez pył TSP w skali roku miało miejsce na 5 z 6 stanowisk.

Na 3 stanowiskach odnotowano przekroczenie dopuszczalnego stężenia średniego rocznego.

 

Pył BS

Stężenia pyłu BS przekroczyły normę dla dobowych stężeń dopuszczalnych (określoną dla pyłu PM10) na 4 z 38 stanowisk miejskich z pomiarami reflektometrycznymi.

Na żadnym stanowisku nie wystąpiło przekroczenie wartości dopuszczalnej stężenia średniego rocznego.

 

Należy podkreślić, że wynikająca z oceny zmiana obrazu stężeń pyłu w relacji do wartości dopuszczalnych w 2002 roku wiąże się z zaostrzeniem obowiązujących norm. Wartości stężeń pyłu nie wykazywały istotnych różnic w stosunku do roku 2001.

 

Tlenek węgla CO

W 2002 r. tylko na jednej stacji (komunikacyjnej), z 26 miejskich stanowisk pomiarowych sieci podstawowej uwzględnionych w ocenie, miało miejsce przekroczenie normy określonej dla 8‑godzinnych stężeń CO dla obszaru kraju. Ponadto, na jednej stacji znajdującej się na obszarze uzdrowiska został przekroczony poziom dopuszczalny CO określony dla uzdrowisk.

 

Ozon

W przypadku ozonu, w 2002 roku nie miało miejsca przekroczenie stężeń dopuszczalnych skali roku, określonych ze względu na ochronę zdrowia i ze względu na ochronę roślin. Wiąże się to ze złagodzeniem norm, w stosunku do obowiązujących w poprzednich latach. Stężenia ozonu obserwowane w 2002 roku nie różniły się istotnie od uzyskiwanych z pomiarów w 2001 r.