Właściwa i skuteczna ochrona środowiska naturalnego (w tym ochrona różnorodności biologicznej) uzależniona jest od poziomu wiedzy społeczeństwa i od preferowanych stylów życia. Zarówno wiedza jak i styl życia podlegają ciągłym zmianom, przede wszystkim dzięki edukacji, prowadzącej do upowszechnienia wzorca kultury ekologicznej. Należy przy tym pamiętać, że ekologia jako dziedzina biologii badająca wzajemne relacje między organizamami a środowiskiem, w którym żyją, wymusza holistyczne podejście do zjawisk zachodzących w przyrodzie.

Zatem cele poznawcze obejmujące wiedzę o środowisku, jego ochronie i zagrożeniach, należy łączyć z ksztaltowaniem postaw nacechowanych wrażliwością i szacunkiem dla środowiska, a także dążeniem do konataktu ze środowiskiem i racjonalnego korzystania z niego. W poczuciu pełnej odpowiedzialności za jego stan i zachowanie, należy wdrażać umiejętności praktycznego rozwiązywania zadań i problemów.

W myśl dokumentów opracowanych na konferencji Narodów Zjednoczonych "Środowisko i Rozwój" w Rio de Janeiro (1992) m.in. takich jak: "Deklaracja z Rio de Janeiro" i "Agenda 21" - cele, zadania i metody edukacji ekologicznej powinny wynikać z przyjętych założeń rozwoju zrównoważonego, który zakłada, że ochrona środowiska, wzrost ekonomiczny i rozwój człowieka (zarówno indywidualny jak i społeczny) są od siebie zależne i kształtują się wzajemnie.
W nawiązaniu do ww. dokumentów, a zwłaszcza zapisu Agendy 21 (rozdz. 36, pkt 36.5b) "w najbliższych trzech latach rządy państw powinny starać się znowelizować lub opracować nowe strategię działań, które miałyby na celu wzajemną integrację problemów związanych z ochroną środowiska i rozwojem, tj. zagadnień, które byłyby uwzględniane w programach nauczania wszystkich przedmiotów w systemie kształcenia na wszystkich poziomach; działania te powinny być realizowane przy współpracy wszystkich grup społecznych; strategie powinny określać politykę i zakres działania, potrzeby i koszty, środki i plany związane z ich wdrożeniem, oceną i analizą..." - edukacja ekologiczna nie jest tylko wewnętrzną sprawą polską, ale ma istotne implikacje mięzynarodowe.
Odpowiedzialność za stworzenie warunków realizacji zrównoważonego rozwoju ponoszą przede wszystkim rządy państw. Osiągają to formułując wraz z szerokimi kręgami społecznymi, organizacjami pozarządowymi itp. strategie, plany i politykę rozwoju zrównoważonego.
W wyniku prac podjętych w 1994 roku przez Samodzielny Zespół d/s Edukacji Ekologicznej Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa powstał dokument pn.: "Polityka Edukacji Ekologicznej". Składa się on z dwóch części: teoretycznej, określającej cele, zasady i kierunki prowadzenia edukacji ekologicznej oraz praktycznej, będącej szczegółowym planem pracy, przygotowywanym każdego roku przez Samodzielny Zespół d/s Edukacji Ekologicznej oraz inne Departamenty, jeżeli wymaga tego realizacja ich zadań statutowych. Dwuczęściowy program edukacji ekologicznej pozwala z jednej strony szeroko określić obszary działania, a z drugiej wskazać aktualne priorytety oraz szczegółowe zadania, pozwalające we właściwy sposób realizować założenia teoretyczne.
W latach 1995/96 rozpoczęto prace nad "Strategią rozwoju kraju do 2010 roku" i "Narodową Strategią Edukacji Ekologicznej".

Podstawowymi przesłankami, które legły u podstaw decyzji o przystąpieniu do prac nad Narodową Strategią Edukacji Ekologicznej były:

• uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (kwiecień 1995), obligująca rząd do wypracowania narodowego programu edukacji ekologicznej;
  
• porozumienie o współpracy w zakresie edukacji ekologicznej pomiędzy Ministrem Edukacji Narodowej i Ministrem Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (kwiecień 1995); jedną z płaszczyzn współpracy obu resortów jest wspólne przygotowanie Narodowej Strategii Edukacji Ekologicznej.

Aktualnie trwa społeczna dyskusja nad kolejną redakcją tego dokumentu.

W myśl ww. porozumienia, instytucjami odpowiedzialnymi za organizację edukacji ekologicznej w Polsce realizowanej zarówno w systemie formalnym jak i nieformalnym, jest Ministerstwo Edukacji Narodowej i Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.

W ramach prac nad reformowaniem programów kształcenia ogólnego, Ministerstwo Edukacji Narodowej, korzystając z brytyjskiego Know How Fund, przygotowuje program kształcenia o roboczym tytule "międzyprzedmiotowa scieżka ekologiczna". Realizacja tego programu, bazując na treściach kształcenia prawie wszystkich przedmiotów w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, powinna w znacznym stopniu przyczynić się do lepszego zrozumienia przez uczniów złożonej problematyki ekorozwoju oraz kształtować pożądane postawy proekologiczne.
Wypracowywany jest również skuteczny system wsparcia nauki dla zrównoważonego rozwoju przez wprowadzenie elementu konkurencyjności przy wyborze wykonawców badań naukowych i prac projektowych dla ochrony środowiska.

Edukacja ekologiczna ma największą szansę powodzenia, jeżeli prowadzi się ją w miejscu, gdzie ludzie mieszkają, uczą się, pracują i wypoczywają. Stąd też znaczącym uzupełnieniem systemu formalnego jest system edukacji nieformalnej prowadzony przez ośrodki edukacji ekologicznej (np.: Regionalne Centra Edukacji Ekologicznej w Polsce , Regionalne Centrum Ekologiczne na Europę Środkowa i Wschodnią.) i szereg innych instytucji, organizacji pozarządowych czy komitetów społecznych. Pełną listą tych organizacji dysponuje Regionalne Centrum Ekologiczne na Europę Środkową i Wschodnią.

Wśród wielu inicjatyw polskich organizacji pozarządowych na uwagę zasługuje m.in. istniejąca przy Zarządzie Głównym Ligi Ochrony Przyrody od 1986 roku Olimpiada Wiedzy Ekologicznej.

Cele, zasady i kierunki działań w zakresie edukacji ekologicznej, definiowane w wymienianych dokumentach rządowych oraz programach systemu edukacji formalnej i nieformalnej, mają szansę realizacji w przypadku dobrze przygotowanej kadry, zaopatrzonej w atrakcyjne środki dydaktyczne (np. ELADA 21) i odrzucającej szblonowość w myśleniu o dydaktyce.

Ośrodek Informacji o Edukacji Ekologicznej NFOŚiGW

Kurs pt. "Internet w edukacji ekologicznej" zorganizowany na zlecenie Centrum Badań nad Środowiskiem.